Klozeti tıkayan başlıca şeyler
Tuvalet kâğıdı suyla temas ettiğinde kısa sürede dağılacak biçimde üretilir. Islak mendiller ise ambalajında tuvalete atılabilir yazsa bile genellikle aynı hızda dağılmaz; boru dirseklerinde birbirine sarılarak bir tıkaç oluşturur. Kulak çubuğu, pamuk, saç ve diş ipi de bu tıkaca tutunarak onu büyütür.
Çocukların klozete oyuncak ya da küçük eşyalar atması da sık rastlanan bir durumdur. Klozetin içindeki sifon kıvrımı dar ve eğimli olduğu için sert bir nesne burada takılı kalabilir. Böyle bir durumda zorla bastırmak nesneyi daha derine itebilir.
Kedi kumu da sık gözden kaçan bir tıkanma nedenidir. Bazı kum türleri suyla temas ettiğinde topaklanmak üzere üretilir; klozete döküldüklerinde boru içinde sertleşerek çimento benzeri bir kütle oluşturabilir. Ambalajında aksi belirtilmedikçe kedi kumunu çöpe atmak daha güvenlidir.
Tesisattan kaynaklanan nedenler
Bazen sorun klozete atılan şeyden değil, suyun yolculuğunun kendisinden kaynaklanır. Eski binalarda borunun iç yüzeyi zamanla pürüzlenir ve kireç tutar; bu da atığın tutunmasını kolaylaştırır. Gider borusunun yeterli eğimle döşenmemiş olması da atığın yavaş ilerlemesine yol açar.
Su tasarrufu amaçlı rezervuarlar bazı eski tesisatlarda atığı sonuna kadar itmeye yetmeyebilir. Tıkanıklık sadece sizin dairenizde değil, alt ve üst katlarda da görülüyorsa sorun büyük ihtimalle kolon hattında veya binanın ortak bağlantısındadır.
Ağaç kökleri de özellikle bahçeli ve eski binalarda göz ardı edilmemesi gereken bir etkendir. Kökler, bina dışındaki borunun eklem yerlerinden içeri girerek zamanla bir ağ oluşturur ve klozetten gelen atığı tutmaya başlar.
Evde güvenle deneyebileceğiniz adımlar
Tıkanıklık ilk fark edildiğinde paniğe kapılıp art arda sifon çekmek, suyun klozetten taşmasına neden olabilir. Bunun yerine şu sırayı izlemek daha güvenlidir:
Pompa işe yaradığında su bir anda hızla çekilir ve guruldama sesi duyulur. Bu noktada rezervuar vanasını açıp bir kez sifon çekerek akışın normale dönüp dönmediğini kontrol edebilirsiniz. Su yine yükseliyorsa sifonu hemen bırakıp vanayı kapatmanız, taşmayı önler. Çalışırken eldiven kullanmak ve zemine eski havlular sermek temizliği kolaylaştırır.
- Rezervuarın vanasını kapatın ve sifonu tekrar çekmeyin.
- Klozet için tasarlanmış, ucu uzun bir lastik pompa kullanın; ağzını gider deliğine tam oturtup yavaşça bastırın ve sertçe geri çekin.
- Bir miktar sıcak su ekleyip beklemek, bazen kâğıt kaynaklı tıkanıklığı gevşetir; kaynar su ise porselene zarar verebileceği için önerilmez.
- Takılan şeyin sert bir nesne olduğunu biliyorsanız bastırmayı bırakın; nesneyi ileri itmek işi zorlaştırır.
Kimyasal gider açıcıların riskleri
Market raflarındaki güçlü gider açıcıların çoğu yakıcı alkali veya asidik maddeler içerir. Klozetteki durgun suyla karıştığında ısı üretebilir, sıçrayabilir ve cilt ile gözlerde yanıklara yol açabilir. Tıkanıklık açılmazsa kimyasal klozette birikmiş hâlde kalır; sonradan müdahale eden kişi için de tehlike oluşturur.
Plastik ve eski metal borularda bu maddelerin düzenli kullanımı contaları ve boru yüzeyini yıpratabilir. Farklı ürünleri birbiriyle karıştırmak ise zehirli gaz çıkmasına neden olabilir. Bu yüzden kimyasalı son çare olarak bile düşünmeden önce ürün etiketini dikkatle okumanız gerekir.
Tıkanmayı önleyen küçük alışkanlıklar
Klozetin yanına kapaklı küçük bir çöp kovası koymak, basit ama çok etkili bir önlemdir. Evdeki herkesin, özellikle çocukların ve misafirlerin, klozete yalnızca tuvalet kâğıdı atılması gerektiğini bilmesi pek çok sorunun önüne geçer.
Çok kalın ve katmanlı tuvalet kâğıtları eski tesisatlarda daha yavaş dağılabilir. Tek seferde büyük miktarda kâğıt atmak yerine iki kez sifon çekmek de dirseklerde birikmeyi azaltır. Rezervuarın içindeki şamandıra ayarı bozulduysa klozete giden su azalır ve atık yeterince itilemez; bu ayarın kontrol edilmesi basit ama gözden kaçan bir adımdır. Klozetin içini temizlerken kullanılan fırçanın ucunun kopup kopmadığını da ara sıra kontrol edin.
Yardım çağırırken tıkanıklığın ne zaman başladığını, pompayla ne denediğinizi, evde kimyasal kullanılıp kullanılmadığını ve başka giderlerde belirti olup olmadığını anlatmanız çok işe yarar. Özellikle kimyasal kullanıldıysa bunu mutlaka belirtin; müdahale eden kişi kendini ona göre korur ve klozetteki suyu buna göre ele alır.
Ne zaman yardım çağırmalı?
Pompa birkaç denemede sonuç vermediyse, su klozetten taşma noktasına geldiyse ya da aynı sorun kısa aralıklarla tekrarlıyorsa kendi imkânlarınızla ısrar etmemek daha iyidir. Spiral makine, klozeti yerinden sökmeden gider boyunca ilerleyerek tıkacı parçalayabilir.
Tekrarlayan tıkanıklıklarda sorunun asıl kaynağını görmek için boru içine kamerayla bakmak işe yarar. Kırık bir boru, ters eğim veya gidere sıkışmış bir parça ancak böyle anlaşılır ve gereksiz kırımın önüne geçilir.
Sık sorulanlar
Islak mendil gerçekten tuvaleti tıkar mı?
Evet, en sık karşılaşılan nedenlerden biridir. Islak mendiller dayanıklı liflerden yapıldığı için suda kolayca parçalanmaz ve boru dirseklerinde birikir. Ambalajında tuvalete atılabilir yazanlar bile her tesisatta sorunsuz geçmeyebilir. Çöp kutusuna atmak en güvenli tercihtir.
Tuvalet tıkalıyken lavabo ve duşu kullanabilir miyim?
Tıkanıklığın yerine bağlıdır. Sorun yalnızca klozetin sifonundaysa diğer giderler etkilenmeyebilir. Ancak tıkanıklık ortak borudaysa duştan akan su klozetten yükselebilir. Emin olana kadar evdeki su kullanımını azaltmak taşma riskini düşürür. Tıkanıklık giderilene kadar çamaşır makinesini de çalıştırmayın.
Tuvalet tıkanıklığı için kırım yapmak gerekir mi?
Çoğu durumda gerekmez. Spiral makine klozetten veya temizleme ağzından girerek tıkacı açabilir. Kırım ihtiyacı genellikle boru kırıldığında ya da çöktüğünde ortaya çıkar; bunun anlaşılması için önce kamerayla bakmak mantıklı bir adımdır.